เด็กที่มีเป้าหมายชัด มักมี “1 สิ่งเหมือนกัน” ในบ้าน

เคยสังเกตไหมว่าเด็กบางคนรู้ว่าตัวเองอยากพัฒนาอะไรรู้ว่าควรตั้งใจเรียนเรื่องไหน
และไม่หลงทางง่าย แม้ยังไม่รู้คำตอบทั้งหมดของชีวิต

เด็กกลุ่มนี้ ไม่จำเป็นต้องเก่งที่สุดแต่พวกเขามักมี “เป้าหมาย” ที่ชัดกว่าเพื่อนวัยเดียวกัน

และสิ่งที่เด็กกลุ่มนี้มีเหมือนกันมากที่สุด ไม่ใช่สมาร์ตโฟนราคาแพงไม่ใช่เรียนพิเศษทุกวัน
แต่คือ บ้านที่ “คุยกันเรื่องเป้าหมาย” อย่างสม่ำเสมอ

เป้าหมายของเด็ก ไม่ได้เกิดจากการบังคับ
แต่เกิดจาก “การคุย”เด็กไม่ได้ตื่นเช้ามาแล้วรู้ทันทีว่า“โตขึ้นอยากเป็นอะไร”แต่เป้าหมายจะค่อย ๆ ชัดขึ้นจากคำถามง่าย ๆ เช่น

• วันนี้ที่โรงเรียน มีอะไรสนุกที่สุด
• วิชานี้รู้สึกยังไง
• ถ้าได้ลองใหม่ อยากลองอะไรเพิ่ม

บ้านที่เด็กมีเป้าหมายชัดมักเป็นบ้านที่ ผู้ใหญ่เปิดพื้นที่ให้เด็กคิดและพูดโดยไม่รีบตัดสินว่า “ดีหรือไม่ดี”

งานวิจัยจากคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยศึกษาปัจจัยที่ทำให้เด็กมีแรงจูงใจและเป้าหมายในการเรียนผลพบว่าเด็กที่มีผู้ปกครอง “พูดคุย สะท้อนความคิด และรับฟัง”จะมีความสามารถในการตั้งเป้าหมายและวางแผนการเรียนได้ดีกว่าเด็กที่ถูกสั่งอย่างเดียว

เด็กกลุ่มนี้ยัง

• มีความมั่นใจในตัวเองมากกว่า
• กล้าลองสิ่งใหม่
• ไม่กลัวผิดพลาด เพราะรู้ว่ามีคนคอยฟัง

งานวิจัยจากสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดลพบว่าครอบครัวที่มี “การสื่อสารเชิงบวก”จะช่วยให้เด็กมองเห็นอนาคตของตัวเองชัดขึ้นและมีทักษะการตัดสินใจที่ดีกว่าในระยะยาว

พูดง่าย ๆ คือเด็กไม่ได้ต้องการคำสั่งเพิ่มแต่ต้องการคนที่ ฟังเขาจริง ๆ

บ้านที่ช่วยให้เด็กมีเป้าหมาย มักทำ 3 อย่างนี้

• คุยมากกว่าสั่ง แทนที่จะถามว่า“ทำไมยังไม่รู้ว่าชอบอะไร”ลองเปลี่ยนเป็น “ช่วงนี้อะไรทำให้รู้สึกสนุกบ้าง”
• ไม่รีบเร่งคำตอบ เด็กประถมปลายและมัธยมต้นยังอยู่ในช่วง “ลองผิดลองถูก”เป้าหมายอาจเปลี่ยนได้ และนั่นไม่ใช่เรื่องผิด
• อยู่ข้าง ๆ เวลาลอง เด็กจะกล้าฝันมากขึ้นเมื่อรู้ว่าแม้จะลองแล้วไม่เวิร์กก็ยังมีบ้านให้กลับมา

สรุป
เด็กที่มีเป้าหมายชัดไม่ได้เกิดจากบ้านที่สมบูรณ์แบบแต่เกิดจากบ้านที่

• คุยกัน
• ฟังกัน
• ให้เด็กได้ลองคิด ลองฝัน ในแบบของตัวเอง

บางครั้งการนั่งคุยกันวันละ 10 นาทีอาจสำคัญกว่าคอร์สเรียนราคาแพงทั้งปี

อ้างอิง

• คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย งานวิจัยเรื่อง แรงจูงใจในการเรียนรู้และบทบาทของครอบครัว
• สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล รายงาน ความสัมพันธ์ในครอบครัวกับพัฒนาการเด็กและเยาวชนไทย