ทำไมเด็ก “เรียนเก่ง” หลายคนโตไปแล้ว “ไม่รู้จะทำอาชีพอะไร”

เรื่องนี้ไม่ได้เกี่ยวกับความเก่งหรือคะแนนสอบเลยแต่มาจากสิ่งง่ายๆ ที่เด็กไม่ได้รับตั้งแต่เล็ก คือโอกาสได้ลองของจริง และโอกาสได้รู้จักตัวเอง
เด็กเรียนเก่ง = เก่งทำข้อสอบ แต่ไม่จำเป็นต้องรู้ว่า อะไรคือสิ่งที่เราถนัดจริงๆ หรือ โลกของอาชีพจริงๆ เป็นยังไง ไม่แปลกที่เด็กเก่งหลายคนตอบว่า ยังไม่รู้ว่าจะเรียนอะไรต่อ ยังหาตัวเองไม่เจอ
แล้วทำไมถึงเป็นแบบนี้?
- โรงเรียนเน้น จำสอบ มากกว่า รู้จักตัวเอง เด็กเลยรู้เยอะเรื่องบทเรียน แต่รู้เรื่องตัวเองน้อยมาก
- ไม่มีโอกาสได้ลองอาชีพจริงตั้งแต่วัยเด็ก ส่วนใหญ่เรียนสอบเล่นมือถือแต่ไม่เคยได้ลองทำโปรเจกต์ หรือสัมผัสงานจริงเลย
- Soft Skill ที่จำเป็นต่อการเลือกอาชีพยังไม่แน่น หลังโควิดเด็กจำนวนมากวางแผนและตัดสินใจยากขึ้นเลยกลัว เลือกผิดมากกว่าเลือกให้ถูก
- แนะแนวในโรงเรียนมาช้าเกินไป หลายโรงเรียนเพิ่งคุยเรื่องอาชีพตอน ม.6 ทั้งที่เด็กควรเริ่มสำรวจตัวเองตั้งแต่ประถมปลายม.ต้น
ยังไม่รู้จะทำอาชีพอะไร = ปกติมาก
เด็กไม่ได้มีหน้าที่ต้องล็อกอาชีพหน้าที่คือ ลองหลายๆ อย่างเพื่อรู้จักตัวเอง ปัญหาที่เจอบ่อยคือ เด็ก ไม่เคยมีโอกาสได้ลองอะไรจริงๆ เลยไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองชอบหรือถนัดอะไร
พ่อแม่ช่วยลูกได้ง่ายๆ ด้วยวิธีนี้
- เปลี่ยนคำถาม จาก โตไปอยากเป็นอะไร? เป็น ช่วงนี้อยากลองอะไร? แค่เปลี่ยนแบบนี้ เด็กจะกล้าคิดเองมากขึ้น
- ทำเมนูลองของจริง เดือนละ 1 อย่าง ไม่ต้องใหญ่ ไม่ต้องแพง เช่น ลองถ่ายรูปตัดต่อเหมือนยูทูเบอร์ ลองทำขนมขายลองจับเครื่องมือจริงๆ ในเวิร์กช็อป ลองงานสายแพทย์/วิศวะในรูปแบบที่ปลอดภัยสำหรับเด็ก ยิ่งลองหลายอย่างสมองยิ่งเชื่อมโยงเก่งขึ้น
- ให้ลูกเขียนไดอารี่ว่าเราได้รู้อะไรจากการลองครั้งนี้ แค่ตอบ 3 ข้อ อะไรสนุก อะไรถนัด อะไรไม่ใช่ นี่แหละคือจุดเริ่มต้นของ การรู้จักตัวเอง
แล้วถ้าพ่อแม่ไม่มีเวลาให้ลูกลองเองทุกอย่างล่ะ?
ตรงนี้เองที่ เวิร์กช็อปแนวอาชีพแบบลงมือทำ ช่วยพ่อแม่ประหยัดทั้งเวลาและลดความเสี่ยงให้เด็กลองแบบ ปลอดภัยและได้ผลจริงเพราะในเวิร์กช็อปเด็กจะได้ลองหลายบทบาท เช่น หมอนักวิทยาศาสตร์ วิศวะช่างเทคนิค เชฟครีเอเตอร์ นักออกแบบสายโปรแกรมเมอร์
เด็กได้จับอุปกรณ์จริง ได้ลงมือทำสถานการณ์จำลองและมีผู้เชี่ยวชาญคอยแนะนำ ซึ่งการลองแบบนี้ มีผลกับความเข้าใจตัวเองมากกว่าแค่ฟังบรรยายหลายเท่าและที่สำคัญคือพ่อแม่ไม่ต้องสอนเองทั้งหมด
อยากเริ่มต้นให้ลูกลอง Workshop ทักแชทมาคุยกับเราได้
อ้างอิง
- กสศ. (2566). รายงานผลกระทบหลังโควิดต่อทักษะเด็กไทย พบว่าทักษะวางแผนตัดสินใจลดลง 3050%.
- สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.). รายงานระบบการศึกษาไทย ระบุชัดว่าชั่วโมงแนะแนวมีน้อย แม้เด็กต้องการมากขึ้น.
- กระทรวงศึกษาธิการ งานวิจัยด้านแนะแนวอาชีพ พบว่าเด็ก ม.ปลาย ขาดข้อมูลอาชีพ และต้องการบริการแนะแนวเพิ่มขึ้น.
- ศูนย์วิจัย STOU & NRCT. งานวิจัยเรื่อง วุฒิภาวะทางอาชีพ ชี้ว่าการพัฒนาอาชีพควรเริ่มตั้งแต่วัยเด็กผ่านกิจกรรมลงมือทำจริง.
- สพฐ.กสศ. รายงานเด็กไทย ขาดประสบการณ์เชื่อมอาชีพจริง และควรเริ่มสำรวจตัวเองตั้งแต่ประถมปลายม.ต้น.
บทความที่เกี่ยวข้อง
เด็กที่มีเป้าหมายชัด ไม่ได้เริ่มจากความเก่งแต่เริ่มจากบ้านที่คุยกันและฟังกันเสมอเพราะเป้าหมายของเด็ก ค่อย ๆ เติบโตจากการมีคนรับฟังเขาจริงๆ
25 ธ.ค. 2025
เด็กไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตัวเองให้เก่งขึ้นทันที แต่เริ่มจากการตั้งเป้าที่ทำได้จริง และอยู่กับเขาได้นาน เพราะการเติบโตที่ดีมักมาจากความเข้าใจตัวเอง
25 ธ.ค. 2025
บางครั้งการเริ่มต้นปีใหม่ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตัวเองให้เก่งขึ้นทันที แค่เริ่มจากความกล้าลองและไม่กลัวผิดก็เพียงพอสำหรับก้าวแรกของปีใหม่แล้ว
25 ธ.ค. 2025


