10 พฤติกรรมในบ้านที่บอกว่า “ลูกมีแววเป็นสายไหน”

ลองนึกภาพเล่น ๆ ลูกที่ชอบพูดคนเดียวทั้งวันอาจไม่ได้ ขี้เมาท์ แต่อาจมีแววนักสื่อสาร
ลูกที่ชอบรื้อของเล่นออกมาดูข้างใน อาจไม่ได้ชอบทำของพัง แต่อาจมีแวววิศวะ

บทความนี้ชวนพ่อแม่สังเกต 10 พฤติกรรมในบ้าน ที่บอกใบ้ว่า ลูกมีแววเป็นสายไหน

1. ลูกชอบเล่าเรื่อง พูดไม่หยุด ชอบเขียน/วาดการ์ตูนเล่าเรื่อง
พฤติกรรมในบ้าน

• เล่นบทบาทสมมติกับตุ๊กตา/น้อง ๆ แล้วเล่าเรื่องยาว ๆ
• ชอบเขียนไดอารี่ เขียนนิยายสั้น หรือวาดการ์ตูนมีช่องคำพูด
• เวลาเล่าอะไร จะเล่ารายละเอียดเยอะ ใส่อารมณ์ ใส่เสียง

แววสายไหน สายสื่อสาร / ภาษา / คอนเทนต์: นักเขียน ครีเอเตอร์ ยูทูบเบอร์ ทนาย ครู วิทยากร

พ่อแม่ช่วยยังไง

• ชวนให้ลูกเล่าเรื่องในแต่ละวัน แล้ว ฟังจริง ๆ โดยไม่รีบตัดบท
• สนับสนุนให้เขียน/ทำคลิปสั้น ๆ (เช่น ทำบล็อกเล็ก ๆ หรือคลิปเล่าหนังสือที่ชอบ)
• แทนที่จะบอกว่า พูดเยอะไป ให้เปลี่ยนเป็น ลองเล่าให้กระชับขึ้นอีกนิดไหม ฝึกสื่อสารให้ชัดเจน

2. ลูกชอบต่อเลโก้ ต่อบล็อก วาดแผนที่ ขีดเขียนดีไซน์ห้อง
พฤติกรรมในบ้าน

• ต่อเลโก้/บล็อกโดยไม่ต้องดูแบบ หรือดัดแปลงแบบเอง
• ชอบจัดโต๊ะ จัดห้อง วาดแผนที่บ้าน/โรงเรียน
• ชอบเล่นเกมที่ต้องวางแผนพื้นที่ (เกมสร้างเมือง สร้างบ้าน)

แววสายไหน สายวิศวะ / ออกแบบ / สถาปัตย์ / Game design

พ่อแม่ช่วยยังไง

• ให้โอกาสได้ต่อของ เล่นเกมที่ต้องวางแผนพื้นที่ ไม่ใช่ห้ามเพราะ เกะกะบ้าน อย่างเดียว
• ชวนลูกอธิบายว่า คิดยังไงถึงออกแบบแบบนี้ เพื่อฝึกคิดเป็นระบบ
• ลองให้ช่วยคิดจัดบ้าน จัดมุมอ่านหนังสือ เปลี่ยนงานบ้านให้เป็นงานดีไซน์

3. ลูกชอบทดลอง รื้อของ เล่นผสมของในครัว/ห้องน้ำ
พฤติกรรมในบ้าน

• ชอบรื้อของเล่น/เครื่องใช้ไฟฟ้าเก่าดูข้างใน
• ผสมสบู่ แชมพู สี น้ำ แล้วลองดูว่าเกิดอะไรขึ้น
• ตั้งคำถามตลอดเวลา ทำไม? ถ้าจะเกิดอะไรขึ้น?

แววสายไหน สายวิทย์สุขภาพ / วิจัย / วิศวกรรม

พ่อแม่ช่วยยังไง

• แยกของที่พอให้รื้อได้อย่างปลอดภัย (ของเก่าพังแล้ว) กับของที่ห้ามรื้อให้ชัด
• จัด มุมทดลองเล็ก ๆ เช่น สี น้ำ สบู่ เบกกิ้งโซดา กระดาษ ฯลฯ
• แทนการดุว่า ชอบทำเลอะ ให้ถามว่า เห็นอะไรบ้างจากการลองครั้งนี้
  

• เคาะโต๊ะตามจังหวะเพลง ร้องเพลงทั้งวัน
• ขอเรียนกีตาร์ เปียโน ร้องประสานเสียง
• ชอบจำเนื้อเพลงและทำนองได้เร็วมาก
  

แววสายไหน สายดนตรีศิลปะการแสดง / โปรดิวเซอร์ / ครีเอเตอร์ด้านเสียง

พ่อแม่ช่วยยังไง

• สนับสนุนให้ลองเรียนดนตรี (ไม่จำเป็นต้องจริงจังถึงขั้นสอบเกรด)
• เปิดพื้นที่ให้เล่น/ร้องในบ้านบ้าง โดยกำหนดเวลาไม่ให้รบกวนคนอื่น
• ชวนใช้ดนตรีช่วยเรียน เช่น แต่งเพลงจำสูตร หรือทำจังหวะท่องศัพท์

• นั่งนาน ๆ ไม่ได้ ชอบลุก เดิน วิ่ง กระโดด
• ชอบออกกำลังกาย เล่นกีฬา หรือเต้นตามคลิป
• เวลาคิดอะไร มักเดินไปเดินมา หรือเล่นของในมือ

แววสายไหน สายกีฬา / การแสดง / อาชีพที่ใช้ร่างกายเยอะ (โค้ช ฟิตเนส นักกายภาพบำบัด ฯลฯ)

พ่อแม่ช่วยยังไง

• แทนที่จะดุว่า อยู่นิ่ง ๆ หน่อย ลองแบ่งเวลา ให้ขยับ กับ ต้องตั้งใจ
• สนับสนุนกีฬา/กิจกรรมที่ลูกชอบอย่างน้อยสัปดาห์ละ 23 ครั้ง
• ถ้าอ่านหนังสือยาก ให้ใช้วิธีอ่าน 2025 นาที แล้วลุกขยับ 5 นาที

• คอยปลอบน้องเวลาโดนดุ หรือมีเรื่องเศร้า
• สนใจความรู้สึกคนอื่น ถามว่า แม่โอเคไหม เพื่อนคนนั้นดูเศร้า
• ชอบดูแลสัตว์เลี้ยง ใส่ใจว่ากินหรือยัง สบายดีไหม

แววสายไหน สายดูแลคนอื่น / ครู / นักจิตวิทยา / แพทย์พยาบาล / งานสังคมสงเคราะห์

พ่อแม่ช่วยยังไง

• ชื่นชม ความใส่ใจ ของลูก ไม่ใช่ชมแต่เรื่องเกรด
• ชวนคุยเรื่องความรู้สึกของตัวเองและคนอื่นเป็นประจำ
• ให้โอกาสช่วยงานอาสาเล็ก ๆ เช่น ช่วยเก็บของบริจาค ดูแลสัตว์จรที่หน้าบ้าน ฯลฯ

• ชอบคิดเลขในใจ เล่นซูโดกุ รูบิค เกมวางแผน
• สนุกกับการคิดต้นทุนกำไร เช่น ขายขนมให้เพื่อน คิดว่าต้องตั้งราคาเท่าไหร่
• เวลาเล่นเกม จะวางแผน ชั่งน้ำหนักความเสี่ยง ไม่ใช่กดเล่นมั่ว ๆ

แววสายไหน สายวิเคราะห์ธุรกิจ / Data / การเงิน / วิศวะวิทย์

พ่อแม่ช่วยยังไง

• ให้ลูกช่วยคิดงบในบ้านเล็ก ๆ เช่น งบงานวันเกิด งบซื้อของ
• เล่นเกมกระดาน/การ์ดเกมที่ต้องคิดวางแผนด้วยกัน
• ถ้าลูกชอบคณิต ให้หาโจทย์แนวชีวิตจริง เช่น ดอกเบี้ย เงินออม หุ้นพื้นฐาน แบบง่าย ๆ

• ชอบมีมุมเงียบ ๆ ของตัวเอง อ่านหนังสือ/เขียนเล่มเล็ก
• เขียนไดอารี่ คิดเยอะ ถามคำถามลึก ๆ เช่น โตไปเราอยากเป็นคนแบบไหน
• ไม่ได้เกลียดเพื่อน แต่ชาร์จพลังด้วยการอยู่คนเดียว

แววสายไหน สายคิดลึก / นักเขียน / นักออกแบบความคิด / นักจิตวิทยา / นักวิจัย

พ่อแม่ช่วยยังไง

• ไม่ตีตราว่า เก็บตัว = เข้าสังคมไม่เก่ง แต่ช่วยให้มีทั้งเวลาคนเดียวและเวลาสังคม
• ชวนลูกคุยเรื่อง คุณค่าที่ตัวเองให้ความสำคัญ แทนถามแค่ว่า อยากเป็นอาชีพอะไร
• สนับสนุนให้ทำโปรเจกต์ส่วนตัว เช่น ทำบล็อก วาดซีรีส์ตัวละครของตัวเอง

• สนใจเรื่องต้นไม้ ดิน น้ำ สัตว์ ชอบปลูกต้นไม้ เลี้ยงปลา ฯลฯ
• ชอบดูสารคดีสัตว์โลก สิ่งแวดล้อม
• อินกับข่าวโลกร้อน ขยะพลาสติก ฯลฯ

แววสายไหน สายสิ่งแวดล้อม / สัตวแพทย์ / เกษตรสมัยใหม่ / นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม

พ่อแม่ช่วยยังไง

• ให้ลูกมีต้นไม้/สัตว์เลี้ยงที่ต้องรับผิดชอบจริง ๆ
• ชวนไปทำกิจกรรมกลางแจ้ง เช่น เดินป่า ปลูกป่า เก็บขยะริมหาด/คลอง
• ให้ลองทำมินิโปรเจกต์ เช่น วัดอุณหภูมิในที่แดดร่ม ทำบันทึกการโตของต้นไม้ ฯลฯ

• เขียน to-do list เอง จัดตารางอ่านหนังสือเอง
• ชอบแบ่งงานให้เพื่อนเวลาทำงานกลุ่ม
• เวลาเล่นเกม/ทำโปรเจกต์ จะคิดเป็นขั้นตอน ว่า ต้องเริ่มจากอะไร ก่อนหลัง

แววสายไหน สายวางแผนบริหาร / Project manager / ผู้ประกอบการ / ผู้นำทีม

พ่อแม่ช่วยยังไง

• ให้ลูกช่วยวางแผนเรื่องจริง เช่น ทริปครอบครัว งบงานวันเกิด
• ชวนคิดแผนอ่านหนังสือเอง พ่อแม่ช่วยรีวิว ไม่ใช่กำหนดให้ทุกอย่าง
• ชื่นชมเวลาลูก เริ่มต้นลงมือทำเอง ไม่ใช่ชมเฉพาะตอนผลออกมาดี

พฤติกรรมเล็ก ๆ ในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นการพูดคนเดียว รื้อของเล่น วาดแบบบ้าน ดูแลน้อง หรือจัดตารางเวลาเอง ล้วนเป็นสัญญาณแววถนัด ที่เริ่มชัดมากของเด็กอายุ 8 ขวบ ซึ่งเป็นวัยที่สมองกำลังเปิดรับประสบการณ์ใหม่ได้ดีที่สุด

สิ่งสำคัญสำหรับพ่อแม่ไม่ใช่การรีบตัดสินว่า ลูกเหมาะกับอาชีพอะไร แต่คือการสังเกตสนับสนุน ให้โอกาสลอง โดยไม่ตีกรอบจนเกินไป เมื่อเด็กได้ลองหลายแบบเขาจะค่อย ๆ รู้จักตัวเองว่าถนัดอะไร สนใจอะไร และอยากเติบโตไปในเส้นทางไหน

สุดท้ายแล้วเป้าหมายไม่ใช่ให้ลูกเก่งที่สุด แต่ให้ลูกเป็นตัวเองได้ดีที่สุด และมีพื้นที่ปลอดภัยให้ค้นหาความฝันไปพร้อมกับพ่อแม่ 

อ้างอิง

• คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย งานวิจัยด้านพหุปัญญา การสังเกตศักยภาพเด็ก และแนวทางพัฒนาการเรียนรู้ตามความถนัดของผู้เรียน
• สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล งานวิจัยด้านพฤติกรรมเด็ก วัยรุ่น ทักษะอารมณ์สังคม และบทบาทครอบครัวต่อการค้นหาตนเองของเด็ก
• คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย การศึกษาเชิงจิตวิทยาพัฒนาการเกี่ยวกับความถนัด ความสนใจ และความแตกต่างรายบุคคลในเด็กไทย
• คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) งานวิจัยด้านทักษะการเรียนรู้ การออกแบบกิจกรรมตามทฤษฎีพหุปัญญา และพัฒนาการเด็กวัยประถมมัธยม
• คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ งานศึกษาพฤติกรรมเด็กที่แสดงความถนัดด้านวิทยาศาสตร์ การทดลอง และมิติสัมพันธ์
• สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ งานวิจัยด้านสิ่งแวดล้อม เด็กกับธรรมชาติ และแนวโน้มอาชีพในสายเกษตรสิ่งแวดล้อมของเยาวชนไทย
• Thai PBS (องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย) รายงานสำรวจ อาชีพในฝันของเด็กไทย และเทรนด์ความสนใจอาชีพยุคใหม่ของเด็กอายุ 815 ปี
• Starfish Education / Starfish Labz (องค์กรเพื่อการพัฒนาเด็กและโรงเรียนไทย) ฐานข้อมูลด้านทักษะแห่งอนาคต พฤติกรรมเด็กไทย และแนวทางการพัฒนาทักษะตามความถนัด