เก่งขึ้น VS เก่งให้ถูกทาง ลูกควร “โฟกัส” อันไหนกันแน่

ถ้าต้องเลือก อะไรสำคัญกว่า ในระยะยาว คำตอบคือ เก่งให้ถูกทางสำคัญกว่า เพราะมันเป็น เข็มทิศ ว่าความพยายามทั้งหมดของลูกจะพาไปถึงผลลัพธ์ที่คุ้มจริงไหม

แต่คำที่ใช้ได้จริงในบ้านคือถูกทางก่อน แล้วค่อยเร่งให้เก่งขึ้น

1. เก่งขึ้นคืออะไร?

คือการทำสิ่งเดิมให้ดีขึ้น เช่น ทำโจทย์ได้เร็วขึ้น จำศัพท์ได้มากขึ้น คะแนนดีขึ้น สิ่งนี้ดีและจำเป็น แต่ถ้าลูก เก่งขึ้น โดยไม่มีทิศทาง บางทีลูกอาจเหนื่อยมากขึ้นแต่ไม่รู้ว่าไปเพื่ออะไร

2. เก่งให้ถูกทาง คืออะไร?

คือการเลือก สนามที่ใช่ และฝึกแบบที่ ต่อยอดได้จริง เช่น

รู้ว่าตัวเองต้องพัฒนาทักษะอะไร (อ่านจับใจความ / คิดวิเคราะห์ / สื่อสาร / วางแผน / คุมตัวเอง)
รู้ว่าควรทุ่มเวลา ตรงไหนก่อน เพื่อให้ผลลัพธ์คุ้มที่สุด

เหตุผลที่ข้อนี้สำคัญ เพราะในโลกจริงมีปัญหา เรียน/ทักษะไม่ตรงกับสิ่งที่ต้องใช้ อยู่จริง (เรียกกันว่า skill mismatch) และมันทำให้เสียทั้งเวลาและโอกาส

3. ทำไมถูกทางถึงช่วยให้ลูกเก่งได้จริง

ถูกทาง = ลูกไม่หมดไฟง่าย

งานวิจัยในไทยกับนักเรียน ป.6 พบว่า แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ มีความสัมพันธ์ทางบวก สูง กับ การกำกับตนเอง (การคุมตัวเองให้ทำตามเป้าหมาย) พูดง่าย ๆ คือ ถ้าลูก อยากไปให้ถึง และ คุมตัวเองเป็น ลูกจะพาตัวเองเก่งขึ้นได้ไกลกว่าเดิม

ถูกทาง = ฝึกแบบ เก่งขึ้นได้จริง ไม่ใช่แค่ ดูเหมือนเก่ง

งานวิจัยไทยอีกชิ้นพบว่า การสอน/จัดการเรียนรู้แบบ กรอบคิดเติบโต (growth mindset) ทำให้นักเรียน ป.6 มีคุณลักษณะกรอบคิดเติบโตหลังเรียนสูงขึ้น และสูงกว่าการสอนแบบปกติ
ความหมายคือ ลูกจะเริ่มเชื่อว่า ความเก่งฝึกได้ ทำให้กล้าลอง แก้พลาด และพัฒนาต่อ

4. เช็กลิสต์ถูกทาง ให้ลูกลองตอบ 4 คำถามนี้

สิ่งที่กำลังพยายามอยู่ พาเราไปสู่เป้าหมายอะไร? เช่น คะแนนดีขึ้น / เข้าใจมากขึ้น / เตรียมสอบ / ทำโปรเจกต์
ถ้าเราทำสิ่งนี้ดีขึ้น มันช่วยชีวิตเราตรงไหน? เช่น อ่านโจทย์แตก สรุปเก่ง กล้าพูดหน้าห้อง ทำงานกลุ่มดีขึ้น
เราเก่งขึ้นได้ เพราะ ฝึกถูกวิธี หรือแค่ ทำเยอะ
- ถ้าทำเยอะ แต่ไม่รู้จุดพลาด = เก่งช้า
- ถ้าทำพอดี แต่รู้ว่าพลาดตรงไหน = เก่งไวกว่า
หลังทำ เราพลังเพิ่มหรือพลังหาย? พลังหายตลอดอาจแปลว่า วิธีฝึกไม่เหมาะ หรือ หนักเกินวัย ต้องปรับ

เก่งให้ถูกทาง = เลือกสิ่งที่คุ้มและไปต่อได้ เก่งขึ้น = ฝึกให้ดีขึ้นเรื่อย ๆ
เริ่มจากถูกทางก่อน แล้วความเก่งจะโตเร็วกว่าและไม่เหนื่อยฟรี

อ้างอิง

สสวท. (PISA Thailand) หัวข้อเกี่ยวกับ กรอบคิดแบบเติบโต (Growth Mindset) และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเรียนรู้ของนักเรียนไทย
ธนาคารแห่งประเทศไทย (บทความความรู้/Policy article) ประเด็น ทักษะไม่ตรงกับงาน (skills mismatch) และทำไม เลือกทางให้ถูก สำคัญกว่าการเร่งให้เก่งอย่างเดียว
วารสารการศึกษาไทย: งานเรื่อง กรอบคิดเติบโต/แรงจูงใจ/การกำกับตนเองใช้เป็นหลักฐานว่า ทัศนคติการเรียน + การคุมตัวเอง เกี่ยวกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน