พ่อแม่ต้องรู้! เด็กที่มี 6 ทักษะนี้โลกอนาคตต้องการ

ลองนึกภาพโลกอีกไม่กี่ปีข้างหน้า งานหลายอย่างจะมี เทคโนโลยี มาช่วยมากขึ้น แต่สิ่งที่โลกยังต้องการสุด ๆ ไม่ใช่แค่เด็กที่ จำเก่ง หรือ ทำข้อสอบไว อย่างเดียว โลกจะต้องการเด็กที่ คิดเป็น ปรับเป็น ทำงานกับคนอื่นเป็น และเรียนรู้ได้ด้วยตัวเอง มากขึ้นเรื่อยๆ

6 คุณสมบัติ ที่โลกอนาคตต้องการ พร้อมวิธีฝึกแบบง่าย ๆ ที่เด็กทำได้ทันที

1. คิดวิเคราะห์เป็น (ไม่เชื่ออะไรง่าย ๆ)

โลกออนไลน์มีข้อมูลเยอะมากทั้งจริงและมั่ว เด็กที่รอดคือเด็กที่ ตั้งคำถามเป็น และ หาหลักฐานก่อนเชื่อ

งานวิจัยไทยหลายชิ้นพบว่าการจัดการเรียนรู้ที่เน้นให้เด็กคิด วิเคราะห์ และแก้ปัญหา (เช่น Problem-based Learning) ช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์/แก้ปัญหาได้จริง

วิธีฝึก: เจอข่าว/คลิปไวรัล 1 เรื่อง ให้ตอบ 3 คำถามนี้

ใครเป็นคนพูด? เขารู้จริงไหม
มีหลักฐานอะไรบ้าง (รูป/งานวิจัย/แหล่งทางการ)
ถ้าไม่จริง ผลเสียคืออะไร

2. แก้ปัญหาเป็น (ไม่ตื่นตระหนกเวลาพลาด)

เด็กที่เก่งในอนาคต ไม่ใช่เด็กที่ไม่เคยพลาด แต่คือเด็กที่ พลาดแล้วหาทางออกได้ แนวการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานมีหลักฐานว่าช่วยให้เด็กฝึกคิดแก้ปัญหาและทำให้ผลการเรียนดีขึ้นได้

วิธีฝึก: เวลามีปัญหา ให้เขียน 3 บรรทัด

ปัญหาคืออะไร ทางเลือกมีอะไรบ้าง (อย่างน้อย 2 ทาง) จะลองทางไหนก่อน เพราะอะไร

3. ใช้ดิจิทัลเป็น (รู้ทันเทคโนโลยี ไม่โดนหลอกง่าย)

ทักษะดิจิทัลไม่ได้แปลว่าเล่นมือถือเก่ง แต่คือ ใช้เทคโนโลยีเพื่อเรียนและทำงานได้จริง และ รู้ทันข้อมูล
รายงานไทยเกี่ยวกับ Future Skills และผลสำรวจทักษะคนไทยพูดตรงกันว่า Digital Literacy เป็นแกนสำคัญมากในอนาคต

วิธีฝึก: ตั้งกติกา ค้นให้เป็น เวลาอยากรู้เรื่องอะไร

ค้นจากแหล่งน่าเชื่อถือก่อน (หน่วยงานรัฐ/มหาวิทยาลัย/วารสาร)
เทียบอย่างน้อย 2 แหล่ง
สรุปเป็นภาษาตัวเอง 3 บรรทัด

4. คิดสร้างสรรค์เป็น (คิดทางใหม่ ไม่จำเป็นต้องเหมือนคนอื่น)

อนาคตต้องการคนที่ ต่อยอดสิ่งเดิมให้ดีขึ้น และ คิดไอเดียแก้ปัญหาแบบใหม่
ในรายงาน/การสำรวจของไทย Creative Thinking ถูกจัดเป็นทักษะสำคัญของคนไทยช่วงวัยเรียนและวัยทำงาน

วิธีฝึก

เลือกของใกล้ตัว 1 อย่าง (เช่น กระเป๋านักเรียน/กล่องข้าว) แล้วตอบ ถ้าทำให้ดีกว่าเดิมได้ 1 อย่าง จะเปลี่ยนอะไร เพราะอะไร

5. ทำงานกับคนอื่นเป็น (สื่อสาร ร่วมมือ เคารพความต่าง)

โลกจริงไม่ได้ให้เราทำงานคนเดียวตลอด เด็กที่โตไปทำงานได้ดีคือเด็กที่ คุยเป็น ฟังเป็น ทำเป็นทีมได้
งานวิชาการไทยด้านการศึกษาในศตวรรษที่ 21 เน้นทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่นและการอยู่ร่วมกับความหลากหลาย

วิธีฝึก: ก่อนเถียง ให้พูดประโยคนี้ก่อน 1 ครั้ง

เราขอฟังเหตุผลของเธอก่อนนะ
แล้วค่อยตอบด้วยเหตุผลของเรา

6. ปรับตัวและเรียนรู้เองได้ (โลกเปลี่ยน เด็กต้องอัปเดตตัวเองได้)

อนาคตเปลี่ยนเร็ว เด็กที่อยู่รอดคือเด็กที่ เรียนรู้ได้เรื่อย ๆ และ ปรับตัวได้เมื่อกติกาเปลี่ยน
รายงาน Future Skills ของไทยชี้เรื่องการปรับตัว (adaptability) และการเรียนรู้ต่อเนื่องเป็นทักษะสำคัญ
และบทความไทยเกี่ยวกับเด็กในยุค AI ก็ย้ำเรื่องการปรับตัว/เรียนรู้เพื่อสร้างคุณค่าในโลกที่เปลี่ยนเร็ว

วิธีฝึก: ทำสมุดอัปเดตตัวเอง สัปดาห์ละ 1 หน้า

สัปดาห์นี้เราเรียนรู้อะไรใหม่ 1 อย่าง ยังไม่เก่งตรงไหน สัปดาห์หน้าจะลองปรับยังไง

โลกอนาคตไม่ได้ต้องการเด็กที่สมบูรณ์แบบแต่ต้องการเด็กที่ คิดเป็น ปรับเป็น และเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต

อ้างอิง

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) รายงานทักษะที่จำเป็นแห่งอนาคต (Future Skill)
ThaiEdResearch: ผลสำรวจทักษะที่จำเป็นแห่งอนาคต (Future Skills) ของคนไทย
วิทยานิพนธ์/งานวิจัยไทย: การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มหาวิทยาลัยศิลปากร
วารสารไทย (TCI): งานวิจัยการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานกับความสามารถในการคิดแก้ปัญหาของนักเรียน ป.6
เอกสารเชิงวิชาการไทย: เยาวชนไทยกับการศึกษาในยุคศตวรรษที่ 21
TDRI: เอกสาร/รายงานด้านตลาดแรงงานและทักษะที่จำเป็นต่ออนาคตของไทย